Een snelweg voor de toekomst van digitale financiering in Europa

12 maart 2026

Door Piero Cipollone, Directielid van de ECB

Technologie verandert de manier waarop we communiceren, reizen, werken en betalen. De manier waarop centrale banken geld in omloop brengen moeten we dus ook aanpassen om tegemoet te komen aan de veranderende behoeften van de samenlevingen die we dienen.

Gelduitgifte vormt de kern van wat centrale banken doen. Maar het grootste deel van het geld dat we in onze dagelijkse transacties gebruiken wordt gecreëerd door de private sector, bijvoorbeeld wanneer een bank een hypotheek financiert. Mensen accepteren deze private vorm van geld als betaling omdat ze de mogelijkheid hebben om deze één-op-één om te zetten in centralebankgeld: het veiligste actief dat er is en het referentiepunt waaraan het hele systeem is opgehangen. Deze wisselwerking helpt vertrouwen te scheppen en te garanderen.

Centralebankgeld kent twee vormen. Voor onze dagelijkse betaalbehoeften hebben we contant geld. En aangezien ons leven zich steeds meer online afspeelt, ontwikkelt het Eurosysteem nu de digitale euro – een digitale versie van contant geld als aanvulling op bankbiljetten en munten.

Voor de financiële wholesalemarkten bestaat centralebankgeld uit deposito’s die banken bij de centrale bank aanhouden en die als posten in hun boeken staan. Banken kunnen deze deposito’s gebruiken voor transacties met grote volumes en om betalingen onderling te verrekenen. Dit centralebankgeld vormt de kern van de huidige financiële wholesalemarkten.

Maar die zijn niet immuun voor verandering. Dankzij tokenisering en distributed ledger-technologieën (DLT’s) kunnen financiële activa zoals obligaties worden weergegeven als digitale tokens – oftewel als bestanden – die efficiënter kunnen worden overgedragen en bijgewerkt dan nu het geval is. Deze nieuwe technologieën kunnen leiden tot meer innovaties, efficiëntie en integratie van financiële markten.

Met getokeniseerde activa en DLT’s kunnen transacties sneller en efficiënter worden afgewikkeld, waardoor de verwerkingskosten en -risico’s afnemen. De gehele levenscyclus van een actief – van handel en afwikkeling tot bewaring – zal op hetzelfde platform plaatsvinden en 24 uur per dag beschikbaar zijn. Grensoverschrijdende activiteiten worden eenvoudiger en goedkoper, met lagere kosten over de gehele linie. Slimme contracten maken verdere innovatieve oplossingen mogelijk. Efficiëntere en beter geïntegreerde financiële markten betekenen ook goedkopere financiering voor de reële economie.

Om gebruik te kunnen maken van deze technologieën, hebben beleggers een veilig actief nodig om transacties af te wikkelen: centralebankgeld. En dat is precies waar we nu naartoe werken.

Dankzij het Pontes-initiatief van het Eurosysteem kunnen we in het derde kwartaal van 2026 al een manier bieden om wholesaletransacties op basis van DLT in centralebankgeld af te wikkelen. Dit doen we in eerste instantie door onze financiële ruggengraat – de TARGET-diensten – aan te sluiten op deze nieuwe DLT-platformen. Dit biedt de veiligheid en institutionele geloofwaardigheid die nodig is als we de getokeniseerde financiering in Europa tot bloei willen laten komen. En dat is nog maar het begin.

Om het potentieel van tokenisering en DLT’s ten volle te benutten, is het voor beleggers noodzakelijk dat centralebankgeld directer op deze platformen wordt geïntegreerd. Met dit doel voor ogen hebben we deze week onze Appia-routekaart gepubliceerd.

Het doel van Appia is om, samen met marktpartijen, de volgende generatie van de Europese financiële infrastructuur op te zetten. Dit proces dient ook als input voor onze eigen, geleidelijke en voortdurende verbeteringen van Pontes, zodat het zich in lijn met Appia ontwikkelt. Maar het zal de marktpartijen ook richting geven bij de ontwikkeling van hun eigen oplossingen en infrastructuren, op een manier die concurrentie, integratie en innovatie voor de Europese financiële markten waarborgt.

Ten grondslag hieraan zal veilig, getokeniseerd centralebankgeld in euro’s liggen. Zo krijgt de markt het benodigde houvast voor de afwikkeling dat ze nodig heeft om veilig te kunnen groeien. Marktpartijen hebben duidelijk gemaakt dat dit essentieel is. Appia wordt binnen een breed publiek-privaat partnerschap ontwikkeld. Het uiteindelijke ontwerp komt tot stand door uitgebreide samenwerking bij tests, praktijktoetsen en gemeenschappelijke standaarden.

En dan is er nog een aspect om rekening mee te houden. In de wereld van vandaag kan een financiële infrastructuur een bepaalde geopolitieke dimensie hebben. Als Europa niet zijn eigen digitale wegen aanlegt, dreigt het uitsluitend te moeten vertrouwen op de wegen die door anderen zijn gebouwd. Om te voorkomen dat we onwillekeurig in zo’n situatie terechtkomen, mogen we niet zelfgenoegzaam worden of achterop raken. Europa beschikt over zowel de technologie als de middelen om deze afhankelijkheid te voorkomen.

Appia is een geïntegreerd Europees ecosysteem dat de huidige gefragmenteerde infrastructuren zal vervangen. Het draagt bij aan inspanningen om een spaar- en investeringsunie te ontwikkelen en zorgt er tegelijkertijd voor dat de euro het betrouwbare anker van de Europese digitale economie blijft.

Verandering is onvermijdelijk, maar hoe we daarop reageren is aan ons. Met Appia kiest Europa ervoor zijn eigen digitale financiële ruimte vorm te geven.

Dit artikel is als opiniestuk verschenen in verscheidene media in het hele eurogebied.

Bekijk het ECB-blog en abonneer u op toekomstige posts.

Kijk voor onderwerpen die te maken hebben met bankentoezicht eens op The Supervision Blog.